Muddooyinkii lasoo dhaafay waxaa isa soo tarayay doodaha ku saabsan masiirka dhulalkii iyo hantidii ma-guurtada ahayd ee ay lahayd dowladda Soomaaliya, kuwaas oo qaarkood maanta ku jira gacmo gaar loo leeyahay, halka kuwo kalena loo beddelay adeegsi ka duwan kii markii hore loogu talagalay.
Dhulal badan oo ku yaallay magaalada Muqdisho iyo gobollada dalka ayaa hore loogu asteeyay adeegyada guud sida xarumaha dowladda, iskuullo, isbitaallo, garoomo ciyaareed iyo goobo kale oo bulshada muhiim u ahaa, iyadoo isbeddellada siyaasadeed iyo maamul ee dalka soo maray tan iyo burburkii dowladdii dhexe ay saameyn weyn ku yeesheen maamulka iyo ilaalinta hantidaas.
Baaritaanno iyo warbixino kala duwan ayaa muujinaya in xilliyo kala duwan ay jireen dhulal dowladeed oo loo wareejiyay shaqsiyaad, shirkado ama hay’ado gaar ah, iyadoo mararka qaar lagu saleeyay heshiisyo muran badan dhaliyay.
Qaar ka mid ah dhulalkaas ayaa maanta noqday xarumo ganacsi, dhismayaal gaar loo leeyahay iyo goobo kale oo ka baxsan ujeeddadii hore ee loo qorsheeyay.
Khubaro ku takhasustay maamulka dhulka iyo sharciyaqaanno ayaa aaminsan in dib-u-eegis lagu sameeyo dhammaan heshiisyadii iyo go’aamadii la xiriiray hantida dowladda ay muhiim u tahay ilaalinta xuquuqda shacabka iyo hantida qaranka.
Dhinaca kale, madax iyo mas’uuliyiin hore ayaa marar badan beeniyay eedeymaha loo jeediyo, iyagoo ku dooday in go’aannadii la gaaray ay ahaayeen kuwo sharci ku dhisan ama lagu saleeyay baahiyo gaar ah oo xilligaas jiray.
Doodda ku saabsan dhulalka dowladda ayaa weli ah arrin si weyn u taagan, iyadoo shacabka iyo bulshada rayidka ah ay dalbanayaan daahfurnaan dheeraad ah, isla xisaabtan iyo in si cad loo ogaado halka ay ku dambeeyeen hantidii qaranka ee loogu talagalay adeegga bulshada.
Su’aasha ugu weyn ee weli taagan ayaa ah: Yaa mas’uul ka ah bixinta ama wareejinta dhulalkaas, sideese dib loogu soo celin karaa hantida dowladda haddii lagu helo in si aan waafaqsanayn sharciga loo maamulay?
Baaritaankan ayaa isku dayaya inuu iftiimiyo taariikhda, habraacyada iyo go’aannada la xiriiray dhulalkii dowladda ee Muqdisho iyo gobollada dalka, si loo fahmo sida ay ku baxeen iyo saamaynta ay arrintaasi ku yeelatay hantida qaranka.